ممنوعیت استفاده از لاستیک‌های متفاوت در محور جلو و عقب | خطرات فنی و مجازات قانونی

تأثیر استفاده از لاستیک‌های ناهماهنگ در محور جلو و عقب

در شرایط کنونی، رانندگان به هنگام خرید لاستیک گاها ناچار به انتخاب لاستیک هایی می‌شوند که ممکن است از نظر ابعاد و یا طرح آج متفاوت باشند و از استانداردهای رانندگی بسیار دور باشند؛ بعضی به دلایل اقتصادی ، بعضی به دلیل کمبود محصول مورد نظر در بازار و عده ای به دلیل نیاز به تعویض اضطراری لاستیک ، مجبور به این انتخاب می‌شوند .

اما پرسش اصلی اینست که : استفاده از لاستیک های متفاوت در محور جلو و عقب چه تاثیری دارد ؟
این تفاوت به ظاهر کوچک و کم اهمیت می‌تواند تاثیر اساسی بر ایمنی ، پایداری و سیستم های پیشرفته خودرو ( مانند ABS و ESP ) داشته باشد .

در این مقاله این موضوع را از دو منظر اصلی بررسی میکنیم که شما بتوانید به هنگام خرید لاستیک بهترین انتخاب ممکن را انجام دهید، که شامل موارد عنوان شده در ادامه می‌باشد :

  • تفاوت در برند یا آج لاستیک
  • تفاوت در سایز و ابعاد لاستیک
تأثیر استفاده از لاستیک‌های ناهماهنگ در محور جلو و عقب

برای مقایسه و خرید بهترین لاستیک ” نکسن  ” از صفحه این برند بازدید نمائید:

قوانین تعویض لاستیک؛ آیا تفاوت در برند و آج مجاز است؟

رایج ترین نوع ناهماهنگی لاستیک ها در ایران به صورت تفاوت در برند ( مثلا استفاده از لاستیک داخلی در محور جلو و استفاده از لاستیک خارجی در محور عقب ) و یا تفاوت در آج ( گل ) لاستیک می‌باشد. این تفاوت ها چه به دلیل تفاوت های ظاهری ( طرح آج ) و چه به دلیل تفاوت در ساختار و ترکیب شیمیایی مواد سازنده لاستیک باشند، در طول استفاده، به مرور زمان منجر به سایش نامتوازن لاستیک ها و یا تفاوت در میزان سختی لاستیک های یک محور به نسبت محور دیگر می‌شود. این عوامل می‌تواند پیامدهای ایمنی و خسارات جبران ناپذیری داشته باشد، که از این پیامد های میتوان به: عدم پایداری خودرو در سرعت های بالا و پیچ ها ، ضعف در ترمزگیری ، کاهش فرمانپذیری خودرو و در نهایت ایجاد هزینه های مالی و جانی بعضا غیر قابل جبران اشاره نمود .

تأثیر تفاوت برند و طرح آج بر پایداری خودرو

تایرهای مختلف، حتی با سایز یکسان، در شرایط مختلف جاده‌ای، ضریب اصطکاک و چسبندگی (Grip) متفاوتی از خود نشان می‌دهند. این ناهماهنگی منجر به پیامدهای فنی زیر می‌شود:

  • تغییر ضریب چسبندگی : طرح آج‌های مختلف برای دفع آب، برف و حفظ تماس با سطح جاده، بهینه‌سازی‌های متفاوتی دارند. به عنوان مثال، در یک جاده خیس، تایری که طرح آج ضعیف‌تری دارد، زودتر دچار پدیده آب‌پیمایی (Aquaplaning) شده و کنترل خود را از دست می‌دهد. وقتی این اتفاق در یک محور رخ دهد و محور دیگر همچنان چسبندگی داشته باشد، تعادل خودرو به سرعت مختل می‌شود.
  • اختلال در فرمان‌پذیری (Handling) : اگر محور جلو و عقب چسبندگی متفاوتی داشته باشند، در یک پیچ تند، خودرو دچار کم‌فرمانی (Understeer) یا بیش‌فرمانی (Oversteer) خواهد شد. اگر تایرهای عقب ضعیف‌تر باشند، احتمال از دست رفتن کنترل محور عقب و چرخش ناگهانی خودرو (بیش‌فرمانی) افزایش می‌یابد که کنترل آن برای راننده عادی بسیار دشوار است. به همین دلیل، متخصصان اکیداً توصیه می‌کنند در صورت تعویض جفتی، لاستیک‌های نو (با چسبندگی بیشتر) در محور عقب نصب شوند تا پایداری و کنترل خودرو حفظ شود.
  • ناهماهنگی سیستم‌های ABS و EBD : سیستم ترمز ضد قفل (ABS) و توزیع الکترونیکی نیروی ترمز (EBD)، بر اساس خوانش یکسان از سرعت لغزش تایرها طراحی شده‌اند. تفاوت فاحش در میزان لغزش یا قفل شدن چرخ‌ها به دلیل اختلاف طرح آج و چسبندگی، می‌تواند سنسورها را فریب داده و باعث عملکرد دیرهنگام یا نادرست سیستم‌های ایمنی حیاتی شود.

شما می توانید ، جهت ثبت سفارش و خرید بهترین لاستیک های خارجی و با کیفیت و همچنین استفاده از خدمات مشاوره رایگان ، با کارشناسان مجموعه جوان تایر از طریق راه های ارتباطی ذکر شده ارتباط برقرار کنید :

استفاده از آج متفاوت خطرناک است ؟

حکم قانون و بیمه در مورد تفاوت آج و برند لاستیک‌ها

از منظر قوانین راهنمایی و رانندگی ایران، معمولاً تفاوت در برند تا زمانی که تمام مشخصات فنی تایرها (سایز، شاخص بار و سرعت) یکسان باشند، به‌طور صریح ممنوعیت جدی ندارد. با این حال، تفاوت فاحش در عمق آج یا طرح آج می‌تواند مصداق تایر غیر استاندارد و فرسوده تلقی شود. شرکت‌های بیمه نیز در هنگام بررسی علت تصادفات، اگر عدم تطابق طرح آج یا میزان فرسودگی لاستیک‌ها را عامل مؤثر در وقوع حادثه تشخیص دهند، ممکن است در پرداخت کامل خسارت اخلال ایجاد کنند. به عبارتی، در حالی که قانون شما را به خاطر برند جریمه نمی‌کند، اما استاندارد ایمنی شما را زیر سؤال می‌برد.

خطرات استفاده از سایزهای مختلف تایر در محورهای جلو و عقب

دومین نوع عدم تطابق لاستیک های محور جلو عقب، که بسیار خطرناک و حادثه ساز می‌باشد، استفاده از لاستیک های با سایز متفاوت در محور جلو و عقب می‌باشد . هرگونه تفاوت در پهنا لاستیک، فاق لاستیک و سایز رینگ باعث ایجاد مشکلات فنی و بعضا قانونی میشود. البته در برخی از خودرو های اسپرت به صورت کارخانه ای ( فابریک ) ممکن است سایز لاستیک های محور جلو با سایز لاستیک های محور عقب متفاوت باشد (معمولا سایز رینگ و پهنای لاستیک محور عقب به دلیل افزایش چسبندگی بزرگتر است. ) که در این موارد به دلیل انجام تست های ایمنی پیش از عرضه خودرو و کسب استاندارد های لازم هیچگونه منع قانونی یا فنی وجود ندارد. برای مثال هنگام خرید لاستیک بنز S500 با تفاوت سایز لاستیک در محور جلو و عقب مواجه خواهید شد.

چرا استفاده از لاستیک با سایز متفاوت ممنوع است؟

ریشه تمام خطرات ناشی از تفاوت سایز، به تغییر قطر غلتشی ( Rolling Diameter ) بازمی‌گردد.

  • تغییر قطر غلتشی : اگر قطر چرخ‌های جلو و عقب متفاوت باشد، لاستیک کوچک‌تر برای طی کردن یک مسافت مشخص باید سریع‌تر از لاستیک بزرگ‌تر بچرخد. این تفاوت در سرعت چرخش در سیستم‌های خودرو فاجعه‌آفرین است.
  • آسیب جدی به دیفرانسیل و گیربکس AWD/4WD : در خودروهای چهار چرخ متحرک ( AWD/4WD )، سیستم انتقال قدرت طراحی شده تا قدرت را به طور متناسب بین چهار چرخ توزیع کند. وقتی تایرهای جلو و عقب تعداد دور متفاوتی در واحد زمان می‌زنند، سیستم چهار چرخ متحرک تصور می‌کند که چرخ‌ها در حال لغزش دائم هستند. این امر باعث درگیری مداوم کوپلینگ ( Coupling ) یا دیفرانسیل مرکزی می‌شود که در نهایت منجر به گرمای بیش از حد، سایش قطعات و تحمیل هزینه‌های تعمیراتی نجومی به مالک خودرو خواهد شد.
  • اختلال در سیستم‌های هوشمند : سیستم‌های ABS، ESC ( کنترل پایداری ) و حتی TPMS ( مانیتورینگ فشار تایر ) بر اساس فرض یکسان بودن سرعت چرخش هر چهار چرخ عمل می‌کنند. تفاوت در قطر غلتشی باعث می‌شود سنسورها قرائت‌های متناقضی داشته باشند و سیستم‌های ایمنی یا به‌طور ناگهانی فعال شوند یا در شرایط واقعی لغزش، دچار خطا شوند.
  • خطای کیلومتر شمار : تفاوت سایز، دقت سرعت‌سنج ( Speedometer ) خودرو را از بین می‌برد و راننده را در معرض خطر جریمه شدن یا عدم تشخیص سرعت واقعی قرار می‌دهد.
  • برهم خوردن هندسه تعلیق : تغییر سایز ارتفاع یک محور را نسبت به دیگری تغییر می‌دهد، که این امر مرکز ثقل خودرو و زوایای حیاتی سیستم تعلیق را بر هم زده و پایداری را به شدت کاهش می‌دهد.

جریمه استفاده از لاستیک‌های غیر استاندارد و نامتناسب

استفاده از لاستیک‌هایی که سایز آن‌ها توسط سازنده توصیه نشده یا با یکدیگر ناهماهنگ هستند، مصداق استفاده از “تجهیزات غیر استاندارد و نقص فنی” است. از نظر قانون، خودرویی که با چنین نقصی در جاده‌ها تردد می‌کند، به دلیل به خطر انداختن ایمنی خود و سایرین، مشمول جریمه‌های رانندگی خواهد بود. در حقیقت، تفاوت در سایز یک تخلف فنی و ایمنی است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت و در صورت توقف توسط پلیس، منجر به اعمال قانون خواهد شد.

استفاده از لاستیک های با سایز متفاوت ممنوع است

برای مقایسه و خرید بهترین لاستیک ” کومهو  ” از صفحه این برند بازدید نمائید:

بهترین روش تعویض و بالانس لاستیک برای ایمنی بالاتر

برای اطمینان از حداکثر ایمنی و کارایی خودرو، توصیه اکید و استاندارد این است که هر چهار تایر کاملاً یکسان باشند. در شرایطی که تعویض هر چهار لاستیک ممکن نیست و فقط دو تایر نو خریداری شده است، توصیه فنی به شرح زیر است: 

سیستم انتقال قدرتمحل نصب تایرهای نو (بسیار مهم)دلیل فنی
دیفرانسیل جلو (FWD)محور عقبجلوگیری از بیش‌فرمانی ناگهانی و از دست رفتن کنترل محور عقب در ترمزگیری یا پیچ‌های خیس.
دیفرانسیل عقب (RWD)محور عقبحفظ حداکثر چسبندگی در محور نیرومحرکه و جلوگیری از لغزش در شرایط رانندگی معمولی.
چهار چرخ متحرک (AWD/4WD)توصیه اکید به تعویض هر چهار لاستیکجلوگیری از آسیب مکانیکی جدی به سیستم انتقال قدرت (گیربکس و دیفرانسیل‌ها).

جوان تایر ، تضمین ایمنی خودرو

در نهایت، استفاده از لاستیک‌های متفاوت در محور جلو و عقب، در حالت کلی مجاز نیست و به هیچ وجه توصیه نمی‌شود. برای حفظ ایمنی خود و سایر سرنشنان خودرو بهتراست لاستیک های هردو محور خودرو از نظر برند و طرح آج و همچنین سایز و ابعاد لاستیک ( مگر در مواردی که تفاوت سایز به صورت فابریک قرار داده شده است ) یکسان باشند.

اگر در انتخاب لاستیک متناسب با خودروی خود ابهام یا تردیدی دارید توصیه می‌شود با کارشناسان فعال در حوزه لاستیک مشورت نمایید و با کسب اطلاعات لازم بهترین لاستیک ممکن را خریداری نمایید. کارشناسان ما در مجموعه جوان تایر آماده ارائه خدمات مشاوره رایگان و تخصصی به مشتریان عزیز می باشند. علاوه بر مشاوره رایگان ، جوان تایر با تضمین اصالت و کیفیت کالا و همچنین ارسال به سراسر ایران شرایطی امن، برای خرید بهترین لاستیک، بدون دخالت واسطه را فراهم آورده است.

شما می توانید ، جهت ثبت سفارش و خرید بهترین لاستیک های خارجی و با کیفیت و همچنین استفاده از خدمات مشاوره رایگان ، با کارشناسان مجموعه جوان تایر از طریق راه های ارتباطی ذکر شده ارتباط برقرار کنید :